Waarom kan ik niet ontspannen als ik eindelijk tijd voor mezelf heb?

Je hebt eindelijk een middag voor jezelf. En om vijf uur ben je vooral heel efficiënt moe geworden.

Handen omhoog voor wie dit herkent.

Misschien had je je er al dagen op verheugd. Een lege agenda, niemand die iets van je nodig heeft. Je zet thee, kijkt even rond en denkt: ik doe alleen snel de was, dan kan ik daarna echt ontspannen.

Terwijl de was draait, beantwoord je een appje. Je ziet dat er nog iets besteld moet worden. Onderweg naar je laptop ruim je een paar spullen op en ineens sta je de koelkast uit te zoeken. Handig, want dan heb je dat ook maar gehad.

Aan het einde van de middag heb je van alles gedaan. Alleen dat vrije gevoel waar je zo naar verlangde, is ergens tussen de was en de koelkast verdwenen.

Ik herken dit zelf iets te goed. En ik vind het verleidelijk om er meteen een praktisch probleem van te maken: blijkbaar moet ik mijn middag beter indelen. Van tevoren bepalen wat ik ga doen. Mijn telefoon wegleggen. Een wandeling plannen.

Soms helpt dat ook. Maar als je van een vrije middag opnieuw een project maakt dat je goed moet uitvoeren, mis je misschien juist het interessante deel.

Want moeilijk ontspannen kan ook samenhangen met wat je van jezelf verwacht zodra je vrij bent. Als je gewend bent meteen te doen wat nodig is, blijf je ook op een lege middag taken zien. Zeker als ergens in je hoofd de regel geldt: eerst alles af, dan mag ik zitten.

Waarom blijf je bezig in je vrije tijd?

Het moment vóór ‘ik doe nog even snel dit’ is het moment waar ik nieuwsgierig naar ben. Je hebt tijd. Je zou kunnen blijven zitten. En toch voel je de neiging om op te staan en iets nuttigs te doen.

Wat gebeurt er precies in die paar seconden? Het antwoord zal voor iedereen net even anders zijn.

• Misschien zie je die volle wasmand en denk je: als die weg is, kan ik pas rustig zitten.

• Misschien voel je je ongemakkelijk zodra er even niets op de planning staat.

• Of misschien gaat je aandacht automatisch naar alles en iedereen om je heen. Je vraagt jezelf de hele dag af wat er nodig is. Op het moment dat niemand iets vraagt, weet je niet meteen meer wat jíj wilt.

Ik herken vooral die eerste en de laatste.

Zeker bij die laatste vind ik het interessant om even te blijven hangen. Als ik zo gewend ben om te kijken wat er nodig is, moet ik soms echt even omschakelen naar: waar heb ík eigenlijk zin in?

Ben ik moe en wil ik lekker op de bank liggen? Of voel ik me wat down en zou ik juist opknappen van iets leuks? Muziek aan, naar buiten, een vriendin bellen. Dat maakt nogal uit voor hoe ik mijn middag wil doorbrengen.

En dan die wasmand. Wil ik die graag wegwerken omdat ik daarna lekkerder zit? Of blijf ik klusjes verzamelen omdat ik mezelf pas toestemming geef om iets fijns te doen als alles af is?

Rust nemen zonder schuldgevoel: wanneer is alles eigenlijk af?

‘Eerst alles af, dan ontspannen’ is een lastige regel om naar te leven. In de meeste huishoudens én hoofden dient de volgende taak zich vanzelf aan. Een wasmachine is na een uur alweer klaar. Je inbox heeft zelden het fatsoen om leeg te blijven, lol. En als je graag voor anderen zorgt, zie je meestal nog wel iets waarmee je iemand kunt helpen.

Zo kan een vrije middag ongemerkt een inhaalronde worden. Je probeert de ruimte eerst te verdienen door alles weg te werken wat erin past. Pas daarna mag je ervan genieten. Alleen is het dan vaak alweer vijf uur.

Misschien voel je je zelfs schuldig als je gaat zitten terwijl er nog iets ligt. Ik had in deze tijd ook even… En daar gaat je hoofd weer.

Soms vind ik het heerlijk om in een opgeruimd huis te zitten en kies ik daar bewust voor. Het gaat me om dat kleine verschil tussen ik kies hiervoor en ik kan pas rustig zijn als dit ook nog gedaan is.

Bij die eerste keuze kun je op een gegeven moment zeggen: zo, fijn, klaar. Bij die tweede schuift de finish steeds een stukje op.

Wat helpt je om te ontspannen op een vrije middag?

De volgende keer dat je jezelf hoort denken ‘ik doe nog even snel dit’, kun je even pauzeren voordat je alweer met de wasmand op de trap staat.

Vraag jezelf eens af: wat hoop ik dat er gebeurt als dit af is? Word ik daar werkelijk rustiger van? En wat zou ik doen als deze middag ook zonder afgeronde taken al van mij mocht zijn?

Kijk ook even hoe je erbij zit. Heb je honger? Ben je moe? Heb je de hele ochtend achter een scherm gezeten? Of heb je vooral zin om iets te doen waar je blij van wordt?

Dat helpt je om iets te kiezen dat past bij deze middag. Een boek op de bank, een wandeling, iets lekkers koken. Misschien wil je iemand spreken of juist even helemaal alleen zijn.

Misschien zet je de thee opnieuw, omdat de eerste kop koud is geworden. Misschien pak je alsnog die was. Misschien loop je naar buiten zonder bestemming en merk je onderweg pas waar je zin in hebt.

Wat ik mezelf op zulke middagen gun, is dat ik even mag uitzoeken wat ik wil. Zonder dat de wasmand als eerste antwoord geeft.

Ik ben heel benieuwd of je dit herkent! Wat is jouw ‘ik doe nog even snel dit’?