Eten hoef je niet te verdienen

“Zo, dit hebben we wel verdiend!” Hoe vaak hoor je het niet op een terrasje, wanneer mensen na een wandeling of sportsessie neervallen en wat te eten of drinken bestellen?

Maar waar o waar is ooit het idee ontstaan dat je eten zou moeten verdienen?

Eten is een eerste levensbehoefte, geen beloning

Ons lichaam, onze geest en onze ziel hebben voeding nodig. Onze cellen moeten gevoed worden om te kunnen groeien, vernieuwen en simpelweg om te kunnen léven. Zelfs als je de hele dag niets doet, heeft je lichaam energie nodig om je hart te laten kloppen en je hersenen te laten werken. Eten is dus geen beloning; het is een eerste levensbehoefte. Je hoeft je bestaan niet te verdienen.

'Verdienen' impliceert dat je ergens je best voor moet doen of hard voor moet werken voordat je het mag ontvangen. Als je opgroeit met dit idee, doet dat iets met je brein. Je leert: ik moet eerst presteren voordat ik mag voeden.

Als eten een beloning wordt die je moet verdienen, wordt de omgekeerde weg een straf. Beweging veranderd van een fijne manier van zorgen voor je lijf, in wisselgeld om te mogen eten.

En ja, in de basis gaat dit over voeding. Maar in de westerse wereld is er voedsel in overvloed, en deze uitspraak wordt bijna altijd gebruikt wanneer we iets 'ongezonds' eten. Maar ook minder gezonde dingen hoef je niet te verdienen. Want als eten een beloning wordt die je moet verdienen, wordt de omgekeerde weg een straf: heb je niet gesport? Dan 'verdien' je het niet en volgt schuldgevoel. Beweging verandert zo ongemerkt van een fijne manier van zorgen voor je lijf, in wisselgeld om te mogen eten.

Taal doet onbewust zoveel meer met ons dan we denken. Mind your language dus — voor jezelf, voor je omgeving én voor je kinderen.

De rekenmachine in ons hoofd

Het gebeurt ook rond Kerst en andere feestdagen: “Nu ga ik helemaal los, en daarna ga ik weer op dieet en keihard sporten.” Of andersom: vooraf al streng lijnen omdat je weet dat de feestdagen eraan komen. Ik heb me hier vroeger zelf ook schuldig aan gemaakt. Alsof je lichaam een rekenmachine of een machine is die je op afstand kunt bedienen; een soort boekhouding waarbij je calorieën tegen elkaar afstreept.

Het probleem is dat je hiermee volledig vanuit je hoofd leeft. Je raakt uit contact met je lichaam en vertrouwt enkel op rationele regels: ‘Ik heb X dagen zoveel gegeten, dus met X calorieën en sportuurtjes kan ik de balans weer herstellen.’

Vertrouw op de intelligentie van je lijf

Hiermee ontnemen we onszelf de kans om echt te voelen. Want je lichaam weet het namelijk dondersgoed. Als je goed luistert, zul je merken dat je na dagen van zware maaltijden vanzelf 'craved' naar iets fris en gezonds. Je zult ook niet snel te veel eten als je echt in verbinding bent met je lijf. En je laat dat extra glas wijn veel sneller staan wanneer je merkt dat de eerste al aardig aankwam.

'Eten verdienen' is een construct dat we met ons hoofd hebben bedacht. Dus laten we dit afspreken: voor eens en voor altijd schrappen we dat woord uit onze eet-woordenschat. Doe je ding, voel wat je lichaam écht nodig heeft en really enjoy wat je eet. Zonder schuldgevoel. Want onthoud: je hoeft je bestaan niet te verdienen.